ALBLASSERDAM - De gemeente staat voor een belangrijke financiële opgave. Het college van burgemeester en wethouders legt daarom een breed pakket maatregelen voor aan de gemeenteraad om inkomsten en uitgaven weer structureel met elkaar in balans te brengen. Het college realiseert zich dat deze keuzes merkbaar en ingrijpend zullen zijn voor inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Tegelijkertijd is het doel een financieel gezonde gemeente die ook in de toekomst ruimte houdt voor belangrijke voorzieningen, investeringen en de verdere ontwikkeling van Alblasserdam.

Alblasserdam heeft voor een dorp van 20.000 inwoners veel voorzieningen. Daarnaast staan we voor relatief grote uitgaven op het gebied van jeugdzorg en veiligheid en krijgt de gemeente steeds meer en complexere taken. Hierdoor zijn de uitgaven de afgelopen jaren sneller gestegen dan de inkomsten en is de financiële situatie niet in balans.

De afgelopen jaren zijn al verschillende maatregelen genomen om de financiële positie te verbeteren, maar dat is niet voldoende om de begroting ook op langere termijn sluitend te houden. Op verzoek van de gemeenteraad heeft het college daarom gezocht naar aanvullende maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de gemeentelijke financiën vanaf 2029 structureel in evenwicht zijn. Daarmee voorkomt de gemeente dat zij onder financieel toezicht van de provincie Zuid-Holland komt te staan.

De voorgestelde maatregelen zullen merkbaar zijn in het hele dorp. Het college is zich ervan bewust dat een aantal voorstellen verstrekkende gevolgen kan hebben voor inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Om de gemeentelijke financiën structureel in evenwicht te brengen, stoppen we geheel of gedeeltelijk met de financiële ondersteuning van sommige voorzieningen en activiteiten, en stellen we ambities bij. Daarbij krijgen wettelijke taken voorrang. Dat zijn geen eenvoudige keuzes. Juist daarom probeert het college voorzieningen die voor veel inwoners van grote waarde zijn zoveel mogelijk te behouden. Het overgrote deel van de gemeentelijke inzet voor voorzieningen, ondersteuning en investeringen blijft daarmee in stand.

Investeren in de toekomst van Alblasserdam
Het college kiest er nadrukkelijk voor om belangrijke voorzieningen voor inwoners in stand te houden en te blijven investeren in de toekomst van Alblasserdam. Om die reden wordt voorgesteld om extra inkomsten uit de onroerendzaakbelasting (OZB) in te zetten voor het behoud van het zwembad, sociaal-maatschappelijke activiteiten en de kinderboerderij. Voor 2027 neemt de OZB toe met ongeveer 7% en voor 2029 wordt voorgesteld om de OZB extra te verhogen met 7,5%.

Ook blijft de gemeente werken aan de ontwikkeling van het dorp. Met de aankoop van het Nedstaalterrein wil de gemeente meer regie krijgen op de toekomstige ontwikkeling van deze strategische locatie aan de Noord, wordt de financiële positie van de gemeente verbeterd en wordt verder gewerkt aan gebiedsontwikkelingen zoals Vinkenwaard Noord.
Daarnaast zijn vanaf 2030 omvangrijke investeringen in schoolgebouwen noodzakelijk. Goede en toekomstbestendige scholen zijn niet alleen een wettelijke verantwoordelijkheid, maar ook een investering in volgende generaties.

Noodzakelijke keuzes voor financieel evenwicht
Om de gemeentelijke financiën duurzaam in balans te brengen, zijn ook keuzes nodig. Het maatregelenpakket omvat voorstellen op verschillende beleidsterreinen. Zo stelt het college voor minder geld beschikbaar te stellen voor verenigingen, de gemeentelijke bijdrage aan het ABC-team te beëindigen en de ondersteuning van een aantal sociaal-maatschappelijke activiteiten, waaronder activiteiten vanuit Het Brughuis, het Participand en het aantal participatieplekken, te verminderen.

Twee van de grotere voorstellen betreffen het jongerenwerk en de ondersteuning van sport. Het college stelt voor de huidige inzet van jongerenwerk niet langer op dezelfde wijze te financieren en de gemeentelijke bijdrage aan Stichting Jeugdpunt te beëindigen. De kosten voor onderhoud en beheer van Sportpark Souburgh worden kostendekkend doorbelast aan de verenigingen.
Daarnaast stelt het college voor subsidies en gemeentelijke bijdragen voor verschillende activiteiten op het gebied van zorg, welzijn en gezondheid te verminderen of te beëindigen. Dit heeft onder meer gevolgen voor de huidige ggz-inloopfunctie.

Ook kijkt het college kritisch naar de gemeentelijke organisatie, het gemeentelijk vastgoed, subsidies en de uitvoering van taken. Zo wordt voorgesteld de capaciteit van het ondernemersloket te verminderen, burgerleden van de gemeenteraad minder vaak een vergoeding te geven, de inzet op duurzaamheid te beperken tot activiteiten waarvoor landelijke subsidie beschikbaar is en te stoppen met de bewegwijzering van wandel-, fiets- en parkeerroutes. Vastgoed wordt kostendekkend verhuurd of afgestoten. Daarnaast krijgt de gemeentelijke organisatie een taakstelling van 4% op de loonsom voor wettelijke taken en moet ook de overige dienstverlening kostendekkend zijn, zoals de inzet voor evenementen.

De komende periode worden de voorstellen nader uitgewerkt en wordt duidelijk wat dit in de praktijk betekent voor inwoners, organisaties en verenigingen. Het college rekent daarbij ook op de kracht van de samenleving. De Alblasserdamse samenleving is betrokken bij elkaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers spelen een belangrijke rol bij het in stand houden van voorzieningen en activiteiten in het dorp. Samen met hen wordt gekeken wat mensen zelf kunnen organiseren en oppakken.

Gemeenteraad maakt de keuzes
De voorgestelde maatregelen zijn afkomstig van het college. Het is aan de gemeenteraad om hierover een besluit te nemen. De door het college aangeboden begroting is gebaseerd op de huidige situatie. De financiële effecten van de maatregelen waarmee de gemeenteraad instemt, worden verwerkt in een begrotingswijziging die gelijktijdig met de begroting wordt vastgesteld. Dit leidt vanaf 2029 tot een sluitende begroting.

Samen werken aan de toekomst van Alblasserdam
Met de voorgestelde maatregelen zet het college een belangrijke stap naar financieel evenwicht. Sommige keuzes reiken verder dan de komende begrotingsjaren en gaan over de vraag welke voorzieningen, taken en ambities er passen bij de toekomst van Alblasserdam op lange termijn.
Het college maakt daarom een plan om de gemeenteraad, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief te betrekken bij het gesprek over de toekomst van Alblasserdam. Dit moet uiterlijk medio 2028 leiden tot een zorgvuldig en gedragen besluit. Daarbij staan vragen centraal als: welke voorzieningen vinden we belangrijk, welke rol verwachten we van de gemeente en wat zijn we gezamenlijk bereid daarvoor op te brengen? Zo werkt Alblasserdam aan een financieel gezonde toekomst en een dorp waar het prettig blijft om te wonen, werken en samenleven.