DORDRECHT - Zondag 4 oktober stond in de Wilhelminakerk het Najaarsconcert van het Dordtse Orpheus-Ensemble op de agenda. Onder de immer bezielende leiding van vaste dirigent Caecilia Boschman zongen ze stukken van grootmeesters Wolfgang Amadeus Mozart, Antonio Vivaldi en Joseph Haydn. Het ensemble werd voor de pauze begeleid door pianist Ad Broeksteeg, na de pauze door Cercle Symphonique Diekirch uit Luxemburg. Dit orkest staat onder leiding van de Nederlandse muzikant Joachim Kruithof. Ook de bekende solisten Jenny Haisma (sopraan) en Dave ten Kate (countertenor) waren van de partij.
Meesters van weleer
Al eerder hebben we mogen genieten van de samenwerking tussen het Orpheus en sopraan Jenny Haisma. De chemie was vanaf de eerste noot voelbaar en hoorbaar. Ook de andere zanger / solist, countertenor Dave ten Kate, voelde zich thuis en zong met kracht en kleur.
Vrijmetselaar Mozart heeft onweerstaanbaar mooie kerkelijke muziek geschreven, waaronder het Ave Verum Corpus (KV 618) en het Laudate Dominum (KV 339). In het Laudate lieten koor en sopraan zich van hun beste kant horen. Het wordt wat eentonig om die loftrompet te blijven blazen. Maar goed, als het zo is…
Er zijn tijdgenoten van Antonio Vivaldi (1678 - 1741) die vonden dat de grote componist toch vooral een componist was van instrumentele stukken en weinig inzicht en respect had voor de menselijke stem. Daar denken we driehonderd jaar wel anders over! Voor de pauze bewees Dave ten Kate met een fraaie uitvoering van Sileant Zephyri het tegendeel. De meest beroemde countertenor van dit moment Philippe Jarousskyheeft het al eens op de plaat vastgelegd.
Haydn
Het Te Deum Laudamus is een eeuwenoude hymne die door veel componisten op muziek is gezet, door Joseph Haydn zelfs twee keer. De uitvoering door het Orpheus dateert van 1800, en is geschreven in opdracht van Keizerin Maria Theresa. Het bestaat uit drie delen, een vlot eerste en laatste deel met een langzamer deel in het midden. Haydn paste dit vaker toe en zorgde er met zijn invloed voor dat het in zijn tijd een standaard werd.
Oorspronkelijk schreef Haydn zijn Te Deum voor koor en orkest, afgelopen zondag klonk het in een arrangement voor koor en piano.
De uitvoering van zondag had hierdoor een meer ingetogen karakter, vooral vanwege het ontbreken van blazers. Geeft niets, deze versie bood meer intimiteit.
Vivaldi
Het tweede deel van het najaarsconcert stond volledig in het teken van de muziek van Antonio Vivaldi, vooral bekend van zijn ‘Quatro Staggioni’, dit jaar nummer 4 in de Klassieke top 400 van NPO Klassiek…
Afgelopen zondag klonk na de pauze zijn dubbelvioolconcert RV 522, uitgevoerd door Het Cercle Symphonique Diekirch uit Luxemburg met de piepjonge solisten Elisabet Radelet en Maya Rosch. Helaas verloor ik ‘het momentum’ vanwege een irritant getik dat uit het orkest klonk. Volgens mij veroorzaakt door de toetsenist van dienst die al te hard op de pedalen stampte. Voor mij had de altijd vriendelijke en inspirerende Caecilia Boschman deze meneer naar het strafbankje mogen sturen, dan maar zonder toetsinstrument die toch al vooral op de achtergrond klonk.
Het gedoe met het gestamp deed me in de verte denken aan de film, ‘The Choral’ nog niet zolang geleden te zien in filmtheater De Witt. De toetsenist van zondag leek me een dominante man met een prominente rol binnen het orkest, een man waarmee niet te spotten viel. De film The Choral gaat over een koor in een Engels industriestadje ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Ze moeten een stuk van Edgar Elgar instuderen. Een prominent lid van stad en koor denkt de solopartij wel te kunnen zingen, hoewel de afwezigheid van enig zangtalent dat eigenlijk niet toelaat. Uiteindelijk ontdekt hij zelf dat ie er toch niet geschikt voor is en doet hij een stapje terug…
Wel een beetje vreemd dat die toch ervaren muzikanten uit Luxemburg dit niet zelf merkten en wisten op te lossen.
Het gebonk op de pedalen bleef helaas ook in het Gloria hinderlijk aanwezig. Het lukte mij met enige moeite om de focus weer op de muziek te leggen.
Ook het Gloria in D RV 589 van Vivaldi vinden we net als de Quatro Staggioni steevast op een prominente plaats in onze bekende nationale populariteitspoll van de klassieke muziek.
Het stuk bestaat uit 13 delen. De opening klinkt als een feestelijke fanfare, vergelijkbaar met de Gloria van tijdgenoot Bach uit zijn Hohe Messe. Prachtige delen zijn het ‘Dominus Deus, Rex caelestis’, een intiem duet van sopraan en hobo, en later het ‘Domine Deus, Agnus Dei’, een mooie samenzang van koor en countertenor. Terecht werd een bloem uit het boeket dat Jenny Haisma kreeg doorgegeven aan de hoboïst.
behoudens de genoemde luidruchtige dissonant in het orkest konden we in de Wilhelminakerk opnieuw genieten van mooie muziek, muziek die je thuis graag nog weer terugluistert. Wat ik de afgelopen dagen ook onophoudelijk heb gedaan!!
Gehoord in de Wilhelminakerk op 5 oktober 2026:
Gloria Vivaldi, het Najaarsconcert van Het Orpheus-Ensemble, onder leiding van Caecilia Boschman enJoachim Kruithof
Solisten: Jenny Haisma (sopraan), Dave ten Kate (countertenor), Elisabet Radelet en Maya Rosch (viool).
Muziek van Mozart, Vivaldi en Haydn.
