PAPENDRECHT - Tijdens de raadsvergadering van maandag 5 oktober 2026 adviseerden de informateurs Frederik Zevenbergen en Jan Nathan Rozendaal om VVD, CDA, PRO, D66, ChristenUnie en PAB gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de vorming van een nieuw college. Deze partijen hebben een nipte meerderheid van 12 van de 23 zetels.

De informateurs hebben eerst een coalitie over rechts onderzocht, waaronder een coalitie van PVV, VVD, OP en 50Plus. Maar als snel bleek dat de VVD hier niets voor voelde. Dirk Stouthart: ”Sinds de eerdere gesprekken zijn de politieke verhoudingen veranderd. Daarmee is ook de basis onder deze variant veranderd. Wij willen geen college dat bij voorbaat op scherp staat.”

Ruud Lammers (OP) gaf aan dat hij graag een coalitie PVV, VVD, OP en 50Plus serieus had onderzocht. “Er heeft helemaal geen inhoudelijk gesprek plaatsgevonden, ondanks dat PVV, OP en 50Plus hier op aandrongen. Deze variant had goed onderzocht moeten worden, want deze variant doet het meest recht aan de verkiezingsuitslag.” Lammers diende even later dan ook een motie in om deze variant alsnog mee te nemen. Deze werd uiteindelijk verworpen met acht voorstemmen en vijftien tegen..

Ook Lous van Houtert van 50Plus was verbaasd dat een coalitie PVV, VVD, OP en 50Plus niet werd onderzocht. “Wij hebben onze hand uitgestoken toen er onderhandelingen waren tussen PVV, VVD en OP. We zijn niet uitgenodigd voor de gesprekken. Toen Hoekstra zich afsplitste van OP, was er geen meerderheid meer. Ook toen boden we ons aan, maar werden we niet uitgenodigd.”

Nikita de Ruiter (PVV) was vurig in haar woordvoering. Ze was net als OP en 50Plus erg verbaasd over de ‘draai’ die de VVD heeft gemaakt, door niet een coalitie van PVV, VVD, OP en 50Plus te willen onderzoeken. Verder hekelde ze de aangekondigde motie van D66 en PRO om de zondagsopenstelling aan te passen, terwijl er was afgesproken om een periode van stilte te houden. De Ruiter kondigde dan ook alvast aan dat de PVV tegen de voorgestelde motie van D66 en PRO zal gaan stemmen. Niet omdat ze in politieke zin tegen zijn, maar om duidelijk te maken dat de PVV een dergelijke werkwijze van D66 en PRO niet accepteert. Burgemeester Van Driel greep een paar keer in, omdat het volgens haar een aantal keer persoonlijk werd en het niet in directe zin ging om het verslag van de informateurs. Uiteindelijk werd zelfs de vergadering ruim een half uur geschorst, omdat De Ruiter erop stond haar verhaal ongewijzigd te doen. Hierna nam Albert Blom de woordvoering over. “We weten dat de grootste partij niet automatisch in de coalitie hoeft te komen. Maar dan willen we wel graag horen waarom partijen niet met ons in zee willen gaan.”

Chris Grimmius (PRO) was tevreden over het voorstel van de informateurs. “Wij hadden vanaf het begin al aan gegeven te kiezen voor een brede coalitie.” Grimmius maakte zich wel boos over het gedrag op sociale media. Hij noemde hierbij een concreet voorbeeld: “Als een raadslid over andere mensen zegt dat het geen mensen zijn, dan wordt echt een lijn overschreden!”

De SGP was afgevallen voor de middencoalitie, omdat de zondagsrust voor deze partij een onopgeefbaar punt is. Ardjan Boersma (SGP) : “Het voorstel van D66 voor de zondagsopenstelling kwam als een totale verrassing en de SGP werd klemgezet. De koopzondag is de oorzaak geweest dat de SGP is afgehaakt. De andere vijf partijen kozen ervoor om SGP los te laten en dat vinden we erg pijnlijk. Een zakenkabinet zou misschien nog wel eens een goede oplossing kunnen zijn.”

Anita Stigter (CU) gaf aan een hele moeilijke beslissing te moeten nemen: ”Het deed ons veel verdriet dat de SGP afhaakte. Maar als wij ook niet zouden meedoen, zou er alleen nog een zakenkabinet mogelijk kunnen zijn. En daar zijn we echt geen voorstander van.“

De SGP werd vervolgens ingeruild voor het PAB, om alsnog een (krappe) meerderheid mogelijk te maken. Ad Tieleman (PAB): “Op social media was te lezen dat we stonden te trappelen om weer in de coalitie te komen, maar dat is absoluut niet geval. Pas nadat SGP afhaakte, zijn we aangeschoven.”

Niels van Heteren (D66) gaf aan: “Wij willen dat de zondagsopenstelling een vrije kwestie wordt, dus niet dat er in de coalitie vooraf afspraken worden gemaakt. We kunnen niet alles uitonderhandelen, dus we gaan voor een hoofdlijnenakkoord.”

Hendrika Hoekstra van de fractie Hoekstra ging totaal niet in op de gepresenteerde voorstellen en gaf alleen aan: “Tot nu toe worden alle gesprekken in het Leonardo hotel gehouden, omdat dit een neutrale locatie zou zijn. Ik verzoek de onderhandelingen voortaan gewoon in het gemeentehuis te houden, dat scheelt veel geld.”

Duidelijk was dat er onderling nog veel onbegrip en verwijt leefde, waar de komende tijd aan gewerkt zal moeten worden.

Onder leiding van formateur Marianne Kallen-Morren (VVD) zal worden gekeken of er inderdaad een coalitie tussen VVD, CDA, PRO, D66, ChristenUnie en PAB gevormd kan worden. Er zal waarschijnlijk geen uitgewerkt coalitieakkoord komen, maar alleen een uitwerking op hoofdlijnen.