HENDRIK-IDO-AMBACHT - De discussie over zondagopenstelling van winkels heeft dinsdagavond opnieuw de politieke verschillen in Hendrik-Ido-Ambacht blootgelegd. Tijdens de commissievergadering werd steeds duidelijker dat een meerderheid van de raad positief staat tegenover verruiming van de winkeltijden. Tegelijkertijd bleek dat het onderwerp veel verder reikt dan alleen openingstijden. Draagvlak, werknemersrechten, handhaving, bevoorrading en leefbaarheid passeerden uitvoerig de revue.

Geen draagkrachtonderzoek nodig
Een belangrijke rol was weggelegd voor VVD-wethouder Jauharina Oelfke-Ten Seldam, die het voorstel namens het college verdedigde. Zij stelde dat aanvullend onderzoek naar draagvlak onder inwoners niet nodig is. Volgens de wethouder blijkt dat draagvlak voldoende uit de verkiezingsuitslag en de huidige samenstelling van de gemeenteraad. Daarmee reageerde zij op vragen van onder meer SGP-ChristenUnie en CDA, die zich afvroegen waarom voor dit onderwerp geen apart draagvlakonderzoek is uitgevoerd. Ook wees zij erop dat eerdere besluiten rondom de zondagopenstelling om de winkels gesloten te houden eveneens zonder een dergelijk onderzoek tot stand kwamen.

Ondernemer pleit voor meer keuzevrijheid
Lokale ondernemer Cees van der Poel maakte gebruik van het inspreekrecht en hield een pleidooi voor meer vrijheid voor zowel inwoners als ondernemers. Volgens hem kunnen respect voor de zondag als rustdag en de mogelijkheid om op zondag boodschappen te doen prima naast elkaar bestaan.

Van der Poel wees erop dat veel Ambachters nu al op zondag winkelen in omliggende gemeenten zoals Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht en Barendrecht. Volgens zijn inschatting vloeit daardoor jaarlijks ongeveer vijf miljoen euro aan bestedingen weg uit Hendrik-Ido-Ambacht. Daarnaast noemde hij de positieve effecten op de werkgelegenheid. Vooruitlopend op een mogelijk besluit zijn binnen zijn bedrijven al zeventien nieuwe medewerkers aangenomen. Ook ziet hij kansen om voedselverspilling terug te dringen doordat verse producten over meer verkoopdagen kunnen worden verdeeld.

Cees van der Poel: koopzondag biedt kansen en keuzevrijheid 

Politieke verschillen zichtbaar
Tijdens het debat werden de politieke verhoudingen duidelijk zichtbaar. VVD, Realistisch Ambacht, Leefbaar Ambacht en Gemeentebelangen spraken zich positief uit over de verruiming van de winkeltijden. Zij benadrukten vooral de keuzevrijheid voor ondernemers en consumenten en het behoud van koopkracht binnen de gemeente.

PRO toonde zich eveneens positief over keuzevrijheid, maar legde nadrukkelijk de nadruk op de positie van werknemers en goede informatievoorziening over hun rechten.

Vanuit SGP-ChristenUnie kwamen vooral principiële bezwaren naar voren. De partij benadrukte het belang van de zondag als gezamenlijke rustdag en stelde vragen over het ontbreken van een breder draagvlakonderzoek. Ook het CDA uitte zorgen over de gevolgen voor kleine ondernemers en de leefbaarheid rondom winkelgebieden.

Een terugkerende vraag was hoe vrijwillig de keuze voor ondernemers in de praktijk blijft. Kritische fracties vrezen dat kleinere winkeliers zich op termijn gedwongen kunnen voelen om mee te gaan wanneer grotere supermarktketens wel op zondag openen. Voorstanders wijzen erop dat de keuze uiteindelijk bij iedere ondernemer afzonderlijk blijft liggen.

Bescherming van werknemers
Ook de positie van werknemers kwam nadrukkelijk aan bod. Verschillende raadsleden wilden weten of personeel onder druk kan komen te staan om op zondag te werken. Zowel de wethouder als de inspreker benadrukten dat werknemers wettelijke bescherming genieten en niet verplicht kunnen worden om op zondag te werken. Toch bleef bij enkele fracties de vraag bestaan hoe die vrijwilligheid zich in de praktijk zal ontwikkelen wanneer zondagopenstelling meer gangbaar wordt.

Handhaving nadrukkelijk op tafel
Een van de opvallendste onderdelen van het debat was de handhaving. Waar eerder nog onduidelijkheid bestond over toezicht op zondag, maakte wethouder Jauharina Oelfke-Ten Seldam duidelijk dat hiervoor inmiddels aanvullende afspraken zijn gemaakt. Er komt extra inzet van boa's om toezicht te houden rond de winkelcentra en op naleving van gemaakte afspraken.

De extra inzet brengt ook extra kosten met zich mee. Volgens het college worden deze verwerkt in de begroting. Daarmee werd een belangrijke onduidelijkheid uit de eerdere stukken weggenomen. De handhaving richt zich bovendien niet uitsluitend op winkels, maar kan ook worden ingezet bij bestaande problemen zoals foutparkeren en andere meldingen die nu op zondag minder eenvoudig kunnen worden aangepakt.

Extra inzet boa's op zondag

Bevoorrading en leefbaarheid
Een ander belangrijk aandachtspunt was de leefbaarheid rond winkelcentra. Niet zozeer de opening van winkels zelf, maar vooral de bevoorrading leidde tot vragen bij verschillende fracties.  Vrachtwagens, die 's morgens vroeg arriveren, kunnen volgens omwonenden geluidsoverlast veroorzaken.

Inspreker Cees van der Poel gaf aan dat supermarkten in winkelcentrum Hoog Ambacht onderling al afspraken hebben gemaakt om op zondag niet vóór 08.30 uur te bevoorraden. Diverse partijen vroegen het college deze afspraken actief te monitoren en ondernemers blijvend aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. Wethouder Oelfke zegde toe dit onderwerp nadrukkelijk mee te nemen in het overleg met ondernemers.

Besluit in oktober
Met de commissiebehandeling lijkt de raad niet langer verdeeld over de vraag óf Ambachters op zondag winkelen. Vrijwel alle partijen erkennen dat inwoners nu al regelmatig uitwijken naar omliggende gemeenten. De politieke discussie richt zich inmiddels vooral op de vraag welke consequenties daaruit moeten worden getrokken.

Voorstanders vinden dat de regelgeving moet aansluiten bij veranderende wensen van consumenten en ondernemers. Tegenstanders benadrukken dat economische ontwikkelingen niet automatisch hoeven te leiden tot het loslaten van de zondag als collectieve rustdag.

Op 5 oktober neemt de gemeenteraad het definitieve besluit. Wanneer een meerderheid instemt met het voorstel, kunnen ondernemers vanaf 11 oktober voor het eerst gebruikmaken van de mogelijkheid om hun winkels op zondag te openen. Volgens de wethouder zou daarmee een nieuw hoofdstuk worden toegevoegd aan de geschiedenis van Hendrik-Ido-Ambacht.